Zasady ogólne i limity zbioru

Wielkopolska, z licznymi kompleksami leśnymi takimi jak Puszcza Notecka, Lasy Milickie czy Bory Tucholskie (częściowo wkraczające na teren województwa), jest prawdziwym rajem dla grzybiarzy. Aby jednak zbierać grzyby legalnie i bez ryzyka mandatu, należy przestrzegać kilku podstawowych przepisów. Przede wszystkim, zbiór grzybów na własne potrzeby jest dozwolony w lasach państwowych, pod warunkiem że nie robimy tego na terenach objętych zakazem wstępu (np. uprawy leśne do 4 m wysokości, powierzchnie doświadczalne, ostoje zwierząt czy rezerwaty ścisłe).

Co ważne, nie ma ogólnopolskiego limitu ilościowego na zbiór grzybów na użytek własny. W praktyce jednak, jeśli zostanie uznane, że zbieramy grzyby w celach zarobkowych (np. duże ilości, worki, handel), nadleśnictwo może uznać to za naruszenie prawa. W Wielkopolsce szczególnie często kontrole prowadzone są w okolicach Poznania, Leszna i Piły. Pamiętajmy też, że grzyby można zbierać wyłącznie w dni i godziny, gdy las jest udostępniony – a więc przez całą dobę, ale zakaz wstępu obowiązuje w lasach stanowiących uprawy leśne do 4 metrów wysokości (tzw. młodniki) oraz w ostojach zwierzyny.

Grzyby chronione i gatunki zakazane

W wielkopolskich lasach obowiązuje całkowity zakaz zrywania oraz niszczenia grzybów objętych ochroną ścisłą i częściową. Do najczęściej spotykanych gatunków chronionych w regionie należą: borowik szatański (choć rzadki, ale bywa mylony z jadalnym), sromotnik bezwstydny, purchawica olbrzymia, a także wiele gatunków koralówek i gwiazdoszy. Zbieranie tych grzybów grozi wysokim mandatem – nawet do 5000 złotych.

Poniżej przedstawiamy listę podstawowych zasad, które pomogą uniknąć problemów prawnych podczas grzybobrania w Wielkopolsce:

• Sprawdź status ochrony – przed wyjściem do lasu warto zajrzeć na stronę Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Poznaniu, gdzie znajdziesz aktualną listę gatunków chronionych.
• Unikaj rezerwatów ścisłych – w Wielkopolsce są to m.in. rezerwat „Czeszewski Las” (koło Jarocina) czy „Buki nad Jeziorem Lutomskim” – wstęp i zbiór są tam całkowicie zabronione.
• Nie niszcz grzybów trujących – nawet jeśli są niejadalne, pełnią ważną funkcję w ekosystemie. Ich niszczenie (np. kopanie, wyrywanie) również może być karane.
• Zbieraj tylko grzyby, które znasz – błąd w identyfikacji może kosztować zdrowie, a w przypadku pomylenia z chronionym – mandat.

Warto również pamiętać, że w lasach wielkopolskich często organizowane są grzybobrania edukacyjne z udziałem leśników, podczas których można nauczyć się rozpoznawać gatunki chronione i jadalne. To świetna okazja, by poszerzyć wiedzę.

Jakie narzędzia i zachowania są dozwolone?

Przepisy precyzyjnie określają, jakich narzędzi można używać do zbioru grzybów w wielkopolskich lasach. Dozwolone jest wyłącznie ręczne zrywanie lub cięcie nożem (np. nożykiem grzybiarskim) – nigdy nie wolno używać grabi, szpadli, wideł ani innych narzędzi, które niszczą ściółkę leśną i grzybnię. Używanie takich narzędzi jest traktowane jako niszczenie runa leśnego i grozi mandatem od 500 do 5000 złotych.

Ponadto, zbierając grzyby, nie wolno:

• Wjeżdżać do lasu pojazdem mechanicznym – poza drogami publicznymi i leśnymi wyznaczonymi dla ruchu kołowego. W Wielkopolsce szczególnie restrykcyjnie podchodzi się do terenów wokół Jeziora Powidzkiego i Puszczy Zielonki.
• Biwakować ani rozpalać ognisk – poza wyznaczonymi miejscami. Zbieranie grzybów w strefie zagrożenia pożarowego (często ogłaszane w okresie suszy) może skończyć się mandatem.
• Zbierać grzybów na terenach prywatnych – lasy prywatne, które stanowią około 20% powierzchni leśnej w Wielkopolsce, wymagają zgody właściciela. Brak takiej zgody grozi odpowiedzialnością cywilną.

Pamiętaj też o zasadach bezpieczeństwa – w wielkopolskich lasach łatwo się zgubić, dlatego warto mieć naładowany telefon z aplikacją mapową (np. Bank Danych o Lasach) i poinformować bliskich o trasie. Zbiór grzybów to przyjemność, ale tylko wtedy, gdy robimy to legalnie i z poszanowaniem przyrody. Życzymy udanych zbiorów!